Een paar woorden over maatschappelijke verantwoordelijkheid

Verantwoordelijkheid is de belangrijkste waarde van het bestaan.

Wat van een handeling bovenal een zaak van verantwoordelijkheid maakt, is de menselijke kant ervan: liefde voor mensen, oprechtheid, een passie voor kennis, de wil om op te bouwen en te herstellen, en het vervullen van onze plichten tegenover de menselijkheid door inspanningen die niets terugvragen.

Maatschappelijke verantwoordelijkheid betekent dat mensen en samenlevingen zorgvuldig met elkaar omgaan. Omdat wij geboren zijn in een tijd waarin de problemen zich hebben opgestapeld, betrappen wij onszelf er soms op dat we over ons lot klagen.

Toch zou een mens niet moeten weglopen voor de problemen waartussen hij leeft, maar ze onder ogen willen zien en oplossen. Werk aan maatschappelijke verantwoordelijkheid betekent antwoorden vinden op problemen van milieu, samenleving, cultuur en economie, en in actie komen om echte noden te lenigen.

Vandaag zien we dat instellingen die maatschappelijke verantwoordelijkheid tot onderdeel van hun cultuur hebben gemaakt, vaak werken ten gunste van de mensen aan wie zij hun eigen bestaan danken, in plaats van antwoord te geven op de problemen van de samenleving. Bedrijven zouden juist samen met de samenleving om hen heen gedeelde waarde moeten scheppen. Mensen zouden niet alleen voor zichzelf moeten werken, maar ook voor de gemeenschap waartoe zij behoren, en die rijker moeten maken.

Door vanuit maatschappelijke verantwoordelijkheid te zien wat de samenleving nodig heeft en te proberen deel van het antwoord te worden, kunnen wij deze wereld van ons mooier maken.

Oog hebben voor problemen en er actief aan deelnemen, maakt een oplossing juist gemakkelijk bereikbaar.

Helaas kent onze wereld geen gebrek aan problemen die om een oplossing vragen. Vervuiling die is uitgegroeid tot een bedreiging voor onze gezondheid, epidemieën, natuurrampen, dorst, honger, armoede, gebrek aan onderwijs: honderden problemen liggen te wachten. In veel delen van de wereld zijn er mensen die hun recht op onderwijs of hun recht op informatie niet kunnen uitoefenen. Weglopen voor problemen is geen oplossing en helpt helemaal niets.

Met besef van maatschappelijke verantwoordelijkheid kunnen wij deze problemen uit de weg ruimen. De wegen vooruit worden gevonden wanneer mensen, instellingen en samenlevingen samenwerken. Afval scheiden in plastic, glas en papier en zorgen dat het wordt gerecycled is een van de eenvoudigste voorbeelden van een oplossing, en het helpt vervuiling tegen te gaan. Voor mensen die zelfs niet in hun basisbehoeften kunnen voorzien, kunnen wij meedoen aan hulpacties, ons aansluiten bij het werk van hulporganisaties en ons als vrijwilliger inzetten.

Voor een wereld die de moeite van het leven waard is, moeten wij zij aan zij aan de antwoorden werken. Over problemen praten, of er van een afstand naar kijken en doorlopen, dient geen enkele oplossing. We moeten een stap zetten, met projecten komen die iets veranderen, de projecten steunen die al lopen, en ons inspannen om deel van het antwoord te zijn.

In de Bantoetalen van Afrika draagt het woord “Ubuntu” de gedachte “ik ben omdat wij zijn”, en daarmee waarden als liefde, mededogen, respect, delen en saamhorigheid. Die gedachte is het “ideaal om elkaar te laten leven”. Ook wij, als mensen en als instellingen, zouden onze maatschappelijke verantwoordelijkheid vanuit dat ideaal moeten vervullen.

Alles wat omwille van de menselijkheid wordt gedaan, brengt vrede en goed aan de samenleving, en brengt de mens zelf innerlijke rust.