Het Ubuntu-project, van Nieuw-Zeeland naar Afrika

Met de communicatie- en vervoermiddelen van vandaag, die tijd en plaats dichter bij elkaar brengen, wat de oude uitdrukking “de nabijheid van tijd, de nabijheid van plaats” noemt, kunnen resultaten snel komen. Vanuit maatschappelijke verantwoordelijkheid, door te zien wat mensen in nood werkelijk nodig hebben en goed te doen op weg naar deel van het antwoord worden, kunnen wij deze wereld van ons mooier maken.

In Tanzania en Oeganda, het deel van Oost-Afrika waar ik een lange tijd van mijn leven woonde, zag ik door onderwijs, humanitaire projecten en interculturele dialoog hoeveel mensen overal van elkaar te leren hebben. Kijkend door “Ubuntu”, een filosofie van het dagelijks samenleven die wordt uitgedrukt in de Bantoetalen van Afrika, begon ik mij af te vragen hoe die ingezet kon worden in humanitaire projecten voor mensen in nood in Afrika, samen met wat Fethullah Gülen Hocaefendi het “ideaal om anderen te laten leven” noemt: “ik ben wanneer wij zijn”, in de zin van liefde, delen en aan de ander denken. Met dat in gedachten sprak ik met vrienden in Amerika over hoe wij mensen van verschillende geloven en culturen, mensen onder wie wij leven en met wie wij werken, konden aanmoedigen om mee te doen aan het goede.

Elk jaar vragen de Verenigde Naties op “16 oktober, Wereldvoedseldag” aandacht voor het feit dat er genoeg voedsel is om iedereen te voeden, en toch dat er jaarlijks 1,3 miljard kilo voedsel wordt verspild en verloren gaat. Volgens het VN-rapport uit 2023 heeft wereldwijd één op de tien mensen, en in Afrika één op de vijftien, geen andere keus dan tegen honger te vechten. (1) Nadat ik zo’n twaalf jaar in Afrika heb gewoond, en heb gezien wat mensen doormaken, hoe het met hun voedsel en voeding gesteld is en wat zij nodig hebben, begon ik na te denken over hoe wij UBUNTU konden doen vanuit lokaal denken gebouwd op empathie en universele menselijke waarden.

Juist in die tijd nam ik contact op met een vriend in Amerika. Hij vertelde mij dat hij tijdens de vijf jaar die hij in Nieuw-Zeeland doorbracht enkele leden had leren kennen van de gemeente van St Andrew’s Uniting Church (de verenigde methodistische en presbyteriaanse kerk) in de plaats Motueka, en dat hij onder hen nauw contact had met Ann en haar man Paul Daniel en hun gezin. In het verhaal dat hij vertelde had mijn vriend, die nu in Amerika woont, het gezin de Engelse uitgave gegeven van het boek “Fethullah Gülen: A Life of Hizmet” van de Amerikaanse academicus Jon Pahl. Het gezin Daniel had het boek gelezen en wist iets over Hocaefendi en de Hizmet-beweging.

Nadat ik dit alles over het gezin Daniel had gehoord, stelde ik mijn vriend voor hun bij gelegenheid te vragen of zij wilden meedoen aan een humanitair project in Afrika. Enige tijd later legde hij het idee voor aan het gezin Daniel in Nieuw-Zeeland, en hun antwoord was ja.

“Het gezin Daniel zei dat zij de kosten van een dag koffie en gebak konden sturen naar mensen in nood in Oeganda, en dat zij daarmee een gevoel zouden beleven dat met niets te vergelijken is. Ook zeiden zij het idee te zullen delen met hun kerkgemeente in Motueka, Nieuw-Zeeland.” Uiteindelijk stuurden zij een gift van ongeveer 500 dollar, opgehaald bij de gemeente, naar de humanitaire stichting in Oeganda.

Humanitair werk en de gedachte van Ubuntu

Met de voedselgift die zij stuurden, gunde God ons de gelegenheid om voedselpakketten uit te delen aan 36 gezinnen die in hutten van golfplaat wonen op het Oegandese platteland, binnen het “Ubuntu en Leven”-project. Daarna werden video’s en foto’s van de uitdeling aan de donateurs gestuurd, met onze dank. (2) Enige tijd later liet het gezin Daniel, dat de inzameling had georganiseerd, ons in een bericht weten wat de gevers hadden gevoeld en gedacht over de beweging van goedheid die zij in Afrika hadden helpen ontstaan. Mensen van verschillende geloven, opvattingen en culturen, die hadden deelgenomen aan het humanitaire werk van de Hizmet-beweging in Afrika, beschreven hun ervaring zo. Allereerst stuurden zij hun respect en hun groeten omdat zij bij zo’n beweging van goedheid betrokken mochten zijn, en verder:

1. Het effect van één kleine daad was ronduit ongelooflijk.
2. De gevers zeiden iets vanbinnen te voelen waarvoor zij geen woorden hadden.
3. Een lid van de gemeente vroeg: “Kunnen we dit project nog een keer doen?”
4. Zij leerden door het te beleven wat voor geestelijk lonende vreugde het geeft om te zien hoeveel een mens voor anderen kan doen door één kleine gewoonte te veranderen.
5. Toen de donateurs foto’s zagen van de mensen die de hulp ontvingen, waren zij blij en dankbaar dat de hulp op haar bestemming was gekomen, en zij zeiden dat dat hun vertrouwen had vergroot.

Via dialoog kunnen wij, met de Amerikaanse, Britse en Europese kennissen om ons heen, de weg openen voor mensen van verschillende geloven en opvattingen om mee te doen aan een beweging van goeddoen, in de geest van Ubuntu.

De intentie is het doel waarmee een daad begint. Het werk dat wij doen krijgt zijn vorm naar onze intenties. Intentie is een geest, en de kern van die geest is oprechtheid. Moge God ons altijd in oprechtheid en goede trouw bewaren. Via dialoog een ander te hulp snellen is een belangrijke uitnodiging aan Gods genade. Met zulke daden van goedheid kan de aarde een wereld worden waar mensen in vrede leven.

Door de liefde, het respect, de empathie en het delen die in het hart van Ubuntu liggen, soms Afrikaans humanisme genoemd, en door projecten van goedheid over de hele wereld, kan een universele vrede bereikt worden.

Moge onze Heer ieder hart openen voor het goede, in de richting van Zijn welbehagen.

---

1. https://www.who.int/news/item/24-07-2024-hunger-numbers-stubbornly-high-for-three-consecutive-years-as-global-crises-deepen--un-report
2. https://www.youtube.com/watch?v=VF9053QMJTc